KỸ THUẬT CẮT CÀNH CÀ PHÊ VỐI ĐÚNG CÁCH CHO NHÀ VƯỜN

Cắt cành cà phê đúng kỹ thuật giúp cây thông thoáng, ít sâu bệnh và cho trái đều. Cùng Tổng Kho Z tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Mục đích của việc cắt cành cà phê vối đúng kỹ thuật

Cây cà phê vối ra hoa trên các cành mới sinh trong năm. Nếu không tỉa cành, tán cây sẽ mọc dày đặc và đan xen lộn xộn. Ánh nắng mặt trời khó chiếu sâu vào bên trong bộ tán. Tình trạng này làm cho cành cấp một phía trong bị khô dần.

Tán cây rậm rạp khiến dinh dưỡng bị phân tán cho cành vô hiệu. Cây không đủ sức để nuôi những cành quả mang trái lớn. Trái cà phê dễ bị rụng non hoặc nhân hạt bị lép lửng. Vườn cây cũng dễ gặp hiện tượng mất mùa theo chu kỳ năm.

Tỉa cành hợp lý giúp dồn nhựa nuôi cành dự trữ sung sức. Bộ tán sau khi tỉa sẽ thông thoáng và nhận đủ ánh sáng. Độ ẩm tán giảm giúp hạn chế nấm bệnh và rệp sáp phát sinh. Cách làm này giúp cây nuôi dưỡng chùm quả to và hạt chắc.

Bà con có thể kiểm tra độ thoáng của cây bằng mắt thường. Hãy đứng cách gốc khoảng hai mét rồi nhìn vào thân chính. Thấy ánh sáng lọt vào thân là bộ tán đã đạt chuẩn.

Nhà vườn cần thường xuyên quan sát tình trạng tán lá ngoài vườn. Dưới đây là các dấu hiệu cho thấy vườn cây cần cắt cành:

• Tán cây rậm rạp và ánh nắng không rọi được xuống quanh gốc.

• Các cành cấp một phía trong trơ trụi và rụng hết lá.

• Trái chỉ đóng ở đầu cành ngoài, tạo hiện tượng rỗng ruột.

• Chồi vượt mọc nhiều che khuất các cành mang quả bên dưới.

Nhiều người thường tiếc cành còn vài trái còi cọc nên không tỉa. Đây là thói quen xấu làm cây mau kiệt sức sau thu hoạch. Cắt dứt khoát cành già sẽ kích thích cây bật chồi khỏe hơn.

Thời điểm cắt cành cà phê thích hợp trong năm

Thời điểm cắt cành ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cây. Nhà vườn cần nắm vững chu kỳ sinh trưởng của cây cà phê vối. Tỉa cành sai lúc có thể làm thui mầm hoa và suy cây.

Đợt cắt cành cơ bản diễn ra sau khi thu hoạch vụ trước. Giai đoạn này thường từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau. Bà con nên kết hợp với Kỹ thuật canh tác và bảo vệ cây trồng để phục hồi cây.

Nhà vườn nên tỉa cành vào những ngày trời nắng ráo. Nếu vườn có tưới nước, hãy tỉa sau đợt tưới thứ hai. Lúc này cây vừa hồi sức và vết cắt khô rất nhanh. Bà con không nên tỉa cành vào những ngày mưa ẩm kéo dài.

Trong mùa mưa, từ tháng 5 đến tháng 9, cành lá phát triển rộ. Bà con cần tiến hành tỉa phụ từ hai đến ba lần. Đợt này chủ yếu nhằm loại bỏ chồi vượt và cành tăm nhớt.

Mỗi thời điểm trong năm đều có những yêu cầu kỹ thuật riêng. Bảng tóm tắt các mốc thời gian cắt tỉa cành cà phê như sau:

Bà con lưu ý không cắt tỉa nặng khi cây đang phân hóa mầm hoa. Tỉa quá đau lúc này dễ làm rụng hoa và giảm tỷ lệ đậu trái. Nhà vườn chỉ nên vặt chồi vượt để giữ ổn định khung tán.

Tỉa cành cà phê vào mùa khô giúp cây thông thoáng và chuẩn bị ra hoa

Dụng cụ cần chuẩn bị và thao tác khử trùng vết cắt

Dụng cụ sắc bén giúp tạo ra đường cắt phẳng và dứt khoát. Vết cắt dập xước vỏ sẽ tạo điều kiện cho nấm khuẩn xâm nhập. Bà con cần chuẩn bị kéo cầm tay và cưa cành mini.

Kéo cầm tay dùng để cắt những cành nhỏ dưới một centimet. Với cành gỗ lớn hoặc cành cấp một già, nên dùng cưa cành. Lưỡi cưa sắc giúp mặt cắt nhẵn nhụi và không tưa rách vỏ.

Vệ sinh dụng cụ giúp ngăn mầm bệnh truyền từ cây này sang cây khác. Trước khi tỉa cành, bà con cần thực hiện các khâu vệ sinh sau:

• Lau sạch bụi đất và rỉ sét bám trên lưỡi kéo.

• Khử trùng lưỡi kéo bằng cồn hoặc nước vôi loãng trước khi tỉa.

• Nhúng lại kéo vào dung dịch khử trùng khi chuyển sang cây mới.

• Mài sắc lại dụng cụ sau mỗi buổi làm việc ngoài vườn.

Nhiều người có thói quen dùng dao rựa chặt cành cho tiện tay. Vết chặt bằng rựa dễ làm toác vỏ và gây chấn thương cành mẹ. Vết thương hở lâu lành sẽ thu hút mọt đục cành đến đẻ trứng.

Với những vết cưa lớn có đường kính trên hai centimet, cần xử lý ngay. Bà con nên bôi keo liền sẹo hoặc nước vôi đặc pha đồng đỏ. Lớp màng bảo vệ này ngăn nước mưa ngấm vào làm mục lõi gỗ.

Kỹ thuật cắt cành cà phê chi tiết theo từng đợt

Quy trình cắt cành cần thực hiện bài bản theo từng mùa vụ. Làm đúng kỹ thuật giúp cây không mất sức và tạo tán đều đặn. Mỗi đợt cắt mang lại tác động sinh lý riêng đối với vườn cây.

Đợt tỉa cành cơ bản sau vụ thu hoạch

Đây là đợt tỉa then chốt quyết định sản lượng vụ mùa kế tiếp. Công việc này bắt đầu ngay sau khi thu hái quả hoàn tất. Bà con cần dọn sạch những cành đã hoàn thành chu kỳ cho trái.

Nhà vườn cần tiến hành các bước theo thứ tự từ ngoài vào trong. Các bước thực hiện tỉa cành cơ bản sau thu hoạch gồm có:

• Cắt bỏ cành khô chết, cành bị mọt đục và cành nhiễm nấm.

• Bấm bỏ cành cấp một già cỗi đã rụng hết lá chân.

• Thu ngắn những cành vươn quá dài ra ngoài khoảng cách hàng.

• Cắt tỉa toàn bộ cành sà sát đất cách mặt đất dưới 40 centimet.

Khi bấm cành, đặt lưỡi kéo sát nách nhưng không lẹm thân chính. Vết cắt nên hơi vát chéo để nước mưa không bị đọng lại. Chừa lại đoạn ngắn vài milimet giúp mắt ngủ dễ bung chồi mới.

Đợt tỉa chồi vượt và cành tăm trong mùa mưa

Vào mùa mưa, độ ẩm cao kích thích chồi phát triển rất nhanh. Chồi vượt mọc đứng từ thân chính hút nhiều dưỡng chất của cây. Nếu để lâu, chồi vượt sẽ làm xáo trộn khung tán của cây.

Bà con nên thăm vườn định kỳ hai đến ba tuần một lần. Khi chồi vượt non dài từ 10 đến 15 centimet, hãy dùng tay vặt. Vặt chồi lúc còn non vừa nhẹ công vừa không để lại sẹo to.

Cùng với chồi vượt, bà con cần tỉa sạch các chùm cành tăm. Cành tăm nhỏ li ti thường mọc dày đặc ở nách cành quả. Loại bỏ cành tăm giúp vườn thông thoáng và hạn chế rệp sáp.

Thao tác vặt bỏ chồi vượt non mọc thẳng trên thân cây cà phê

Cách phân biệt cành cần giữ và cành cần loại bỏ

Nhiều nhà vườn thường bối rối khi đứng trước cây cà phê rậm rạp. Nhận diện đúng từng loại cành giúp thao tác cắt tỉa chuẩn xác hơn. Việc này tránh cắt nhầm cành quả hoặc để sót cành vô hiệu.

Nắm rõ đặc điểm giúp bà con đưa ra quyết định cắt tỉa đúng. Bảng nhận diện và cách xử lý các loại cành trên cây như sau:

Cành quả dự trữ là nguồn mang lại năng suất cho mùa vụ tới. Cành này phát triển ngang từ cành cấp một và có màu bánh tẻ. Mỗi nách lá trên cành mang nhiều mầm hoa sung sức chờ nở.

Ngược lại, cành mọc đâm vào tâm thân là cành hoàn toàn vô ích. Cành này vừa che mất ánh sáng vừa tranh dinh dưỡng của cành quả. Bà con nên dùng kéo bấm sát từ cuống cành mẹ để loại bỏ.

Giữ lại các cành cấp hai khỏe mạnh để làm cành quả cho vụ tới

Chăm sóc và phục hồi vườn cây sau khi cắt cành cà phê

Sau khi cắt tỉa, cây cà phê vối cần thời gian để lấy lại sức. Vườn cây cần được bổ sung dinh dưỡng và bảo vệ các vết thương. Đây là giai đoạn quyết định khả năng bật mầm hoa đồng loạt.

Dọn dẹp vườn là khâu vệ sinh quan trọng sau khi cắt cành. Cành khô và cành bệnh cần gom lại đem tiêu hủy xa vườn. Cành tỉa khỏe mạnh có thể băm nhỏ làm lớp phủ giữ ẩm đất.

Vết cắt non là cửa ngõ cho các loại nấm khuẩn xâm nhiễm. Nhà vườn nên áp dụng giải pháp Phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng kịp thời. Phun phòng các dòng thuốc gốc đồng giúp vết cắt nhanh khô se.

Tưới nước và bón phân là bước tiếp theo để phục hồi cây. Khi được cấp ẩm, rễ cây sẽ nhanh hút dinh dưỡng để nuôi chồi. Bà con nên bón phân hữu cơ hoai mục kết hợp khoáng đa vi lượng.

Chăm sóc đúng cách giúp bộ tán phục hồi nhanh và cân đối. Cây tích lũy đủ nội lực để bung hoa đều khi gặp mưa. Nhờ đó vườn cà phê luôn giữ vững năng suất qua các mùa vụ.

Cắt cành tạo tán là khâu kỹ thuật cơ bản nhưng rất quan trọng. Bà con nên thăm vườn thường xuyên để thao tác kịp thời và hợp lý. Nhiều kinh nghiệm bổ ích được chia sẻ tại Tổng Kho Z - Cổng thông tin nông nghiệp. Bà con có thể xem thêm mục Kiến thức làm nông để nâng cao tay nghề canh tác.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Website: tongkhoz.com.vn