HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT TỈA CÀNH CAM VÀ TỈA TRÁI CHO VƯỜN CAM
Đăng ngày
Tỉa cành cam giúp vườn cây thông thoáng và hạn chế sâu bệnh hại. Thao tác này còn giúp cây tập trung dinh dưỡng để nuôi trái lớn đều. Cùng Tổng Kho Z tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Tỉa cành cam giúp vườn cây thông thoáng và hạn chế sâu bệnh hại. Thao tác này còn giúp cây tập trung dinh dưỡng để nuôi trái lớn đều. Cùng Tổng Kho Z tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.
Mục đích của việc tỉa cành cam trong canh tác có múi
Cây cam phát triển tự nhiên thường phân nhánh rất dày. Các cành mọc đan xen sẽ che khuất ánh sáng mặt trời. Tình trạng này khiến các cành bên trong tán bị khô và chết dần.
Tán lá quá rậm rạp làm tăng độ ẩm không khí trong vườn. Đây là môi trường thuận lợi cho nấm bệnh sinh sôi nhanh chóng. Các loài côn trùng chích hút cũng dễ ẩn nấp và gây hại.
Việc cắt tỉa định kỳ giúp ánh nắng chiếu sâu vào lòng tán. Quá trình quang hợp của cây diễn ra thuận lợi hơn. Nhờ đó, cây phân hóa mầm hoa tốt và đậu trái nhiều hơn.
Khung tán thông thoáng còn giúp việc phun thuốc bảo vệ thực vật đạt hiệu quả cao. Thuốc tiếp xúc đều khắp bề mặt lá và thân cành. Nhà vườn sẽ tiết kiệm được lượng phân bón và thuốc đáng kể.
Thời điểm tỉa cành cam thích hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng
Thời điểm cắt cành ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cây. Nhà vườn cần căn cứ vào chu kỳ phát triển để chọn thời điểm phù hợp. Cắt tỉa sai lúc có thể khiến cây bị suy kiệt kéo dài.
Giai đoạn kiến thiết cơ bản
Giai đoạn kiến thiết cơ bản kéo dài từ năm thứ nhất đến năm thứ ba. Mục tiêu chính trong giai đoạn này là tạo bộ khung tán vững chắc. Nhà vườn chỉ bấm đọt khi cành non đã thuần thục và lá chuyển xanh đậm.
Khi cây giống cao từ 60 đến 80 cm, bà con tiến hành bấm ngọn thân chính. Thao tác này giúp kích thích các chồi nách phát triển thành cành cấp một. Nhà vườn giữ lại từ 3 đến 4 cành mọc đều về các hướng. Khi cành cấp một dài khoảng 35 đến 40 cm, bà con tiếp tục bấm ngọn để tạo cành cấp hai.
Giai đoạn kinh doanh cho trái
Khi vườn cam đã cho thu hoạch ổn định, việc cắt tỉa được chia thành nhiều đợt trong năm. Mỗi đợt cắt tỉa đều gắn liền với một mục tiêu canh tác cụ thể. Nhà vườn cần kết hợp bón phân và tưới nước để cây nhanh phục hồi.
Đợt tỉa quan trọng nhất là ngay sau khi thu hoạch trái. Bà con cần cắt bỏ toàn bộ cành mang trái cũ và cành khô gãy. Đến thời kỳ trước khi làm bông, nhà vườn tiến hành tỉa nhẹ cành tăm để kích thích mầm hoa. Vào mùa mưa, việc cắt tỉa chồi vượt giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi trái.

Tỉa cành cam đúng giai đoạn giúp bộ khung tán phân bố đều
Hướng dẫn kỹ thuật tỉa cành cam đúng cách cho nhà vườn
Thao tác cắt cành đòi hỏi sự chuẩn xác và dứt khoát. Vết cắt bị dập xơ sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm xâm nhập. Nhà vườn cần chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và tuân thủ đúng kỹ thuật.
Chuẩn bị và vệ sinh dụng cụ
Dụng cụ cắt tỉa gồm có kéo chuyên dụng, cưa cầm tay và dao gọt cành. Lưỡi kéo và cưa phải được mài thật sắc bén trước khi làm việc. Vết cắt phẳng nhẵn sẽ giúp miệng sẹo nhanh khô và mau lành.
Bà con cần khử trùng lưỡi dụng cụ bằng cồn y tế hoặc nước vôi trong. Sau khi cắt cây bị bệnh, dụng cụ phải được lau sạch ngay. Điều này giúp ngăn chặn mầm bệnh lây lan sang các cây khỏe mạnh khác.
Nhận diện các loại cành cần loại bỏ
Trước khi cắt tỉa, bà con nên đứng lùi xa để quan sát toàn bộ tán cây. Việc nhận diện đúng các loại cành giúp thao tác diễn ra nhanh và chính xác hơn.
Dưới đây là bốn nhóm cành cần được loại bỏ ngay trong mỗi đợt cắt tỉa:
Cành vượt mọc thẳng đứng bên trong thân, tiêu hao nhiều dưỡng chất nhưng không cho trái.
Cành tăm nhỏ yếu nằm khuất sáng, dễ bị khô héo và làm rậm rạp lòng tán.
Cành bị nấm bệnh, ghẻ nhám hoặc rệp sáp bám dày đặc gây hại vỏ cây.
Cành mọc đan chéo cọ xát vào nhau làm trầy xước vỏ khi gặp gió lớn.
Kỹ thuật thao tác vết cắt
Đối với cành nhỏ, bà con đặt lưỡi kéo sát vào cổ cành và cắt dứt khoát. Vết cắt nên nghiêng một góc 45 độ so với phương thẳng đứng. Độ nghiêng này giúp nước mưa thoát nhanh và không bị ứ đọng lại.
Đối với cành lớn, bà con nên dùng cưa và áp dụng kỹ thuật hai nhát cắt. Nhát thứ nhất cưa từ dưới lên khoảng một phần ba đường kính cành. Nhát thứ hai cưa từ trên xuống để cành đứt rời mà không làm toạc vỏ thân.

Loại bỏ các cành tăm cành sâu bệnh bên trong tán cam
Kỹ thuật tỉa trái cam sành giúp nâng cao chất lượng nông sản
Cam sành là giống cây ăn trái thường ra hoa và đậu quả thành chùm rất sai. Nếu để toàn bộ trái phát triển, cây sẽ chịu áp lực dinh dưỡng rất lớn. Quả cam khi lớn dễ bị nhỏ, vỏ sần và mẫu mã kém bắt mắt.
Cây nuôi quá nhiều trái cũng rất nhanh suy kiệt sau mùa thu hoạch. Thậm chí nhiều vườn còn xảy ra hiện tượng cách niên, mất mùa vào năm sau. Do đó, tỉa trái là thao tác kỹ thuật bắt buộc để bảo vệ cây lâu dài.
Nhà vườn nên thực hiện việc tỉa trái theo các tiêu chí cụ thể sau đây:
Tỉa đợt một khi trái có kích thước bằng ngón tay cái, loại bỏ trái méo mó và dị tật.
Tỉa đợt hai khi trái bằng quả trứng cút, ngắt bớt trái bị nám vỏ hoặc sâu cắn.
Mỗi chùm chỉ nên giữ lại từ 1 đến 2 trái tròn đều và có cuống to khỏe.
Ưu tiên giữ trái mọc ở cành ngang chịu lực, tránh để trái ở ngọn cành rũ xuống.

Tỉa bớt trái dị hình giúp cây cam nuôi trái lớn đều
Chăm sóc và phục hồi vườn cam sau khi cắt tỉa
Sau khi cắt tỉa, cây cam xuất hiện nhiều vết thương hở trên thân cành. Diện tích tán lá cũng giảm đi làm hạn chế khả năng quang hợp tạm thời. Cây cần được bổ sung dinh dưỡng kịp thời để nhanh chóng phục hồi sinh lực.
Đây là thời điểm nhà vườn cần áp dụng đúng Kỹ thuật canh tác và bảo vệ cây trồng để kích thích rễ tơ phát triển. Bộ rễ khỏe mạnh sẽ hút nước và khoáng chất tốt hơn để nuôi cây.
Ngay sau khi cắt cành, bà con cần dọn sạch tàn dư đem ra khỏi vườn. Cành bệnh nên được đốt hoặc ủ kỹ để diệt trừ mầm bệnh. Sau đó, nhà vườn phun thuốc sát khuẩn hoặc dung dịch gốc đồng lên toàn bộ tán cây.
Bà con tiến hành bón bổ sung phân hữu cơ hoai mục kết hợp nấm đối kháng quanh tán. Đất cần được tưới nước giữ ẩm đều đặn, không để vườn bị khô hạn kéo dài. Khi cây bắt đầu nhú chồi non, nhà vườn bổ sung thêm phân bón giàu đạm và lân. Nguồn dưỡng chất này giúp đợt cơi đọt mới phát triển mập mạp và đồng đều.
Những sai lầm thường gặp khi tỉa cành cam và cách phòng tránh
Nhiều nhà vườn vì thiếu kinh nghiệm đã mắc phải những lỗi kỹ thuật cơ bản. Những sai sót này làm giảm năng suất và ảnh hưởng xấu đến tuổi thọ của cây cam.
Hiệu quả của công tác Phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng cũng bị suy giảm đáng kể. Cây bị tổn thương sâu sẽ trở thành nơi cư trú lý tưởng cho nhiều dịch hại nguy hiểm.
Bà con nên chú ý nhận diện và phòng tránh bốn sai lầm phổ biến dưới đây:
Cắt tỉa quá nhiều cành trong một lần làm cây mất diện tích quang hợp nghiêm trọng.
Tỉa cành vào ngày mưa gió khiến nấm bệnh dễ dàng xâm nhập vào các vết cắt tươi.
Không khử trùng kéo và cưa làm lây lan mầm bệnh từ cây nhiễm sang cây khỏe mạnh.
Để lại đoạn cuống cành quá dài khiến phần gỗ thừa bị khô mục và sinh nấm mốc.
Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật tỉa cành và tỉa trái cam
Có nên tỉa cành cam vào những ngày thời tiết ẩm ướt không?
Bà con không nên tỉa cành vào những ngày trời mưa hoặc độ ẩm quá cao. Nước đọng tại vết cắt là môi trường lý tưởng cho nấm khuẩn tấn công. Nhà vườn nên chọn ngày nắng ráo và phun dung dịch sát khuẩn ngay sau khi tỉa.
Vết cắt lớn trên cành thân chính cần được xử lý như thế nào?
Với vết cắt có đường kính trên 2 cm, bà con cần dùng dao gọt phẳng bề mặt. Tiếp theo, nhà vườn quét keo liền sẹo hoặc vôi pha thuốc gốc đồng lên mặt cắt. Thao tác này giúp ngăn nước thấm vào trong thân và kích thích vỏ cây nhanh liền.
Mỗi cây cam sành trưởng thành nên giữ lại bao nhiêu trái trên cây?
Số lượng trái phụ thuộc vào tuổi cây, độ rộng tán và tình trạng dinh dưỡng thực tế. Cây từ năm thứ tư trở đi thường giữ từ 70 đến 120 trái mỗi vụ. Nhà vườn nên chủ động tỉa bớt để trái phân bố đều khắp tán, giúp cành không bị gãy xé.
Thực hiện đúng kỹ thuật tỉa cành cam và tỉa trái giúp cây luôn khỏe mạnh. Vườn cây sẽ duy trì năng suất bền vững và kéo dài tuổi thọ khai thác. Bà con cần chú ý vệ sinh dụng cụ sạch sẽ và chăm sóc cây chu đáo sau khi cắt.
Bà con nông dân có thể tìm hiểu thêm nhiều phương pháp chăm sóc cây trồng tại chuyên mục Kiến thức làm nông. Tổng Kho Z - Cổng thông tin nông nghiệp luôn sẵn sàng đồng hành cùng bà con để xây dựng những vụ mùa bội thu.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Website: tongkhoz.com.vn
