HƯỚNG DẪN TRỒNG HÀNH LÁ: LÀM ĐẤT, BÓN PHÂN VÀ THU HOẠCH
Đăng ngày
Trồng hành lá đòi hỏi đất tơi xốp và bón phân cân đối. Quản lý ẩm độ tốt giúp hạn chế thối rễ và vàng lá. Cùng Tổng Kho Z tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Trồng hành lá đòi hỏi đất tơi xốp và bón phân cân đối. Quản lý ẩm độ tốt giúp hạn chế thối rễ và vàng lá. Cùng Tổng Kho Z tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.
Chuẩn bị đất và thời vụ trồng hành lá thích hợp
Hành lá có thể sinh trưởng quanh năm ở nhiều vùng sinh thái nước ta. Vụ đông xuân từ tháng 10 đến tháng 1 năm sau thường cho năng suất ổn định. Vụ hè thu thời tiết nắng gắt và mưa nhiều đòi hỏi kỹ thuật cao hơn.
Cây hành lá ưa đất thịt nhẹ, đất phù sa ven sông hoặc đất cát pha giàu mùn. Đất cần có tầng canh tác dày và khả năng giữ ẩm nhưng thoát nước nhanh. Độ chua của đất nên duy trì ổn định ở mức pH từ 6,0 đến 6,8.
Nhà vườn cần tiến hành xử lý đất trồng hành lá theo các bước cụ thể sau đây:
Cày xới đất sâu khoảng 15 đến 20 cm để tạo độ thông thoáng cho rễ.
Phơi ải đất từ 7 đến 10 ngày nhằm tiêu diệt trứng sâu và mầm nấm bệnh.
Rải vôi bột khử trùng với lượng vừa phải dựa trên độ chua thực tế của đất.
Lên luống cao từ 20 đến 30 cm trong mùa mưa để rễ không bị ngập úng.
Mặt luống rộng từ 1,0 đến 1,2 m và rãnh rộng khoảng 30 cm.
Hệ thống mương rãnh tiêu thoát nước quanh ruộng cần được nạo vét kỹ lưỡng trước khi trồng. Đất bị úng nước lâu ngày sẽ làm nghẹt rễ và thối nhũn củ hành rất nhanh. Bà con xem thêm Kỹ thuật canh tác và bảo vệ cây trồng để xử lý đất đúng chuẩn.

Khâu làm đất và lên luống cao ráo giúp hành lá thoát nước tốt
Tiêu chuẩn chọn giống và mật độ cấy hành lá
Hành lá phổ biến hiện nay gồm hai nhóm chính là hành gốc và hành hương. Hành gốc cho thân bẹ to và năng suất cao. Hành hương tuy thân nhỏ hơn nhưng có mùi thơm đậm đà và được thị trường ưa chuộng.
Nhà vườn thường nhân giống bằng tép hành già thay vì gieo hạt để rút ngắn thời gian. Tép giống cần lấy từ ruộng hành khỏe mạnh có độ tuổi từ 45 đến 50 ngày. Không chọn những bụi hành từng nhiễm bệnh thán thư hoặc thối rễ để làm giống.
Các bước xử lý nhánh giống trước khi cấy ra ruộng bao gồm những lưu ý sau:
Tách nhẹ từng tép hành bằng tay để tránh làm dập phần đế rễ.
Cắt bớt một phần ba ngọn lá già giúp cây giảm thoát hơi nước.
Loại bỏ những tép bị dập nát hoặc có dấu hiệu vết bệnh nấm.
Để tép giống nơi râm mát khoảng nửa ngày cho vết cắt khô se bề mặt.
Mật độ cấy quyết định trực tiếp đến khả năng quang hợp và độ thông thoáng của ruộng hành. Khoảng cách trồng tiêu chuẩn giữa các hàng là 18 đến 20 cm. Khoảng cách giữa các hốc trên cùng một hàng duy trì từ 12 đến 15 cm.
Mỗi hốc bà con cấy từ 2 đến 3 tép hành tùy theo độ mập mạp của giống. Cắm tép hành nghiêng nhẹ hoặc thẳng đứng với độ sâu từ 2 đến 3 cm. Tránh vùi quá sâu vì mầm non sẽ khó trồi lên và dễ bị thối nhũn gốc.

Cấy nhánh giống hành lá khỏe mạnh với mật độ hàng cách hàng hợp lý
Quy trình bón phân cho cây hành lá theo từng giai đoạn
Hành lá có bộ rễ chùm ăn nông nên khả năng hấp thu dinh dưỡng tập trung ở tầng mặt. Cây đòi hỏi lượng dinh dưỡng cân đối và phân bố đều trong suốt chu kỳ sinh trưởng. Thừa đạm khiến lá vóng dài, mềm yếu và giảm khả năng chống chịu với thời tiết xấu.
Phân hữu cơ hoai mục đóng vai trò quan trọng giúp đất tơi xốp và giữ ẩm bền vững. Kết hợp cân đối phân vô cơ đa lượng và trung vi lượng giúp cây cứng cáp. Nhà vườn nên chia nhỏ lượng phân thành nhiều lần tưới để cây hấp thụ trọn vẹn.
Lịch bón phân định kỳ cho ruộng hành lá được tóm tắt qua bảng dưới đây:
Giai đoạn bón | Chủng loại phân bón | Mục đích chăm sóc |
|---|---|---|
Bón lót trước khi trồng | Phân chuồng hoai mục kết hợp supe lân | Cung cấp mùn và kích thích bộ rễ phát triển |
Bón thúc lần một sau 7 đến 10 ngày | Phân NPK hàm lượng đạm vừa phải hòa loãng | Giúp cây nhanh bén rễ và hồi xanh mượt mà |
Bón thúc lần hai sau 18 đến 22 ngày | Phân NPK cân đối bổ sung vi lượng | Thúc đẩy cây đẻ nhánh và nở bụi mạnh mẽ |
Bón thúc lần ba sau 30 đến 35 ngày | Phân NPK có hàm lượng kali cao hòa loãng | Tăng độ cứng bẹ lá và nặng cân khi thu hoạch |
Khi tưới phân thúc, bà con nên hòa tan phân bón hoàn toàn vào nước sạch. Tưới phân vào sáng sớm hoặc chiều mát và tưới lại bằng nước lã ngay sau đó. Việc tưới rửa giúp tránh đọng hạt phân trên nách lá gây cháy xém ngọn hành non.
Nhà vườn cần dừng bón phân trước thời điểm thu hoạch ít nhất 7 đến 10 ngày. Việc này giúp tồn dư chất dinh dưỡng trong mô lá giảm về ngưỡng an toàn quy định. Tuân thủ đúng thời gian cách ly là yếu tố then chốt tạo nên nông sản sạch.

Bón phân cân đối giúp bộ rễ hành lá phát triển nhanh và đẻ nhánh tốt
Kỹ thuật tưới nước và chăm sóc định kỳ
Hành lá cần độ ẩm đất đều đặn khoảng 70% đến 80% trong suốt thời gian sinh trưởng. Thiếu nước khiến đầu lá bị khô cháy và cây phát triển còi cọc rõ rệt. Tuy nhiên thừa nước lại tạo điều kiện cho các loại nấm khuẩn vùng rễ bùng phát.
Chế độ tưới nước cần được điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn phát triển như sau:
Giai đoạn mới cấy tưới ngày hai lần vào sáng sớm và chiều mát.
Giai đoạn cây đã bén rễ duy trì tưới mỗi ngày một lần vào sáng sớm.
Dùng vòi sen tưới hạt mịn nhằm hạn chế xói mòn và gãy dập lá.
Kiểm tra rãnh luống thường xuyên để thoát nước kịp thời khi mưa lớn.
Sau các trận mưa rào lớn, mặt luống thường bị đóng váng khiến đất bí bách. Nhà vườn cần xới xáo nhẹ lớp đất mặt giữa các hàng cây để thông khí. Thao tác xới đất phải thực hiện nhẹ nhàng, tránh làm đứt rễ non sát gốc hành.
Cỏ dại mọc chen lấn sẽ cạnh tranh gay gắt về ánh sáng và nguồn dinh dưỡng của hành. Bà con nên tiến hành nhổ cỏ thủ công định kỳ khi cỏ còn nhỏ. Kết hợp nhổ cỏ với việc tỉa bỏ những bẹ lá gốc già úa để tạo độ thông thoáng.
Nhận diện và phòng trừ sâu bệnh hại hành lá
Hành lá là cây trồng mẫn cảm với nhiều loại sâu hại và bệnh truyền nhiễm ngoài đồng ruộng. Nhận biết sớm triệu chứng giúp nhà vườn xử lý kịp thời và giảm bớt thiệt hại. Quản lý đồng ruộng thường xuyên là bước quan trọng để bảo vệ năng suất vụ mùa.
Các đối tượng sâu hại thường gặp trên hành lá
Hai loài sâu hại phổ biến nhất trên ruộng hành lá gồm những đặc điểm sau:
Sâu xanh da láng cắn thủng màng lá và đục chui vào trong ống hành.
Phân sâu đùn ra trong ống lá làm thân hành nhanh chóng thối hỏng.
Bọ trĩ chích hút nhựa làm ngọn lá co rúm và xuất hiện chấm bạc.
Các bệnh hại phổ biến và biện pháp phòng ngừa
Nhà vườn cần chú ý hai bệnh lý nguy hiểm do nấm và vi khuẩn gây ra:
Bệnh thán thư tạo ra các vết đốm màu xám trắng lõm trên ống lá.
Bệnh phát triển nhanh khi trời mưa nắng thất thường và ẩm độ cao.
Bệnh thối nhũn vi khuẩn làm thân củ mềm nhũn và bốc mùi khó chịu.
Biện pháp phòng trừ bền vững là áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp ngay từ đầu vụ. Nhà vườn nên luân canh hành lá với cây họ đậu hoặc các loại rau màu khác. Không nên trồng hành lá liên tục nhiều vụ trên cùng một diện tích đất canh tác.
Khi phát hiện sâu bệnh vượt ngưỡng gây hại, cần can thiệp bằng các biện pháp chuyên biệt. Bà con xem thêm Phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng để lựa chọn thuốc sinh học thích hợp. Cần tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly trên nhãn bao bì trước khi thu hoạch.
Thời điểm và kỹ thuật thu hoạch hành lá
Thời gian thu hoạch hành lá dao động trong khoảng từ 40 đến 50 ngày sau khi cấy. Tùy thuộc vào giống hành và nhu cầu thị trường, bà con có thể thu hoạch sớm hơn. Thu hoạch đúng độ chín giúp thân hành giữ trọn độ giòn, vị cay nồng và hương thơm.
Quá trình thu hoạch hành lá ngoài ruộng cần tuân thủ các bước kỹ thuật sau:
Dừng tưới nước trước khi thu hoạch một ngày để rễ khô ráo.
Nên nhổ hành vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát khi trời râm mát.
Dùng tay nắm sát gốc nhổ nhẹ nhàng để tránh đứt rễ và gãy lá.
Rũ nhẹ đất bám quanh rễ và xếp gọn gàng vào sọt có lót giấy.
Sau khi nhổ về, bà con tiến hành sơ chế bằng cách rảy sạch đất cát dính ở rễ. Dùng nước sạch rửa nhẹ nhàng rễ hành và để nơi râm mát cho ráo nước tự nhiên. Bóc bỏ những bẹ lá vàng úa hoặc lá bị gãy dập trong quá trình nhổ.
Bó hành thành từng bó nhỏ có trọng lượng từ 0,5 đến 1 kg tùy theo thỏa thuận. Xếp hành đứng trong sọt nhựa thông thoáng để vận chuyển đến nơi tiêu thụ. Tránh chất đống quá dày vì hành lá rất dễ bị hấp hơi dẫn đến dập úng.
Kỹ thuật canh tác hành lá tuy không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ qua từng khâu. Việc chuẩn bị đất tơi xốp, bón phân cân đối và giữ ẩm điều hòa sẽ mang lại vụ mùa thắng lợi. Bà con có thể áp dụng đồng bộ các giải pháp này để nâng cao năng suất vườn rau.
Tổng Kho Z - Cổng thông tin nông nghiệp luôn đồng hành cùng nhà vườn trong từng mùa vụ. Chúng tôi chia sẻ những giải pháp canh tác khoa học và an toàn cho cây trồng.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Website: tongkhoz.com.vn
